Ochrona ludności i obrona cywilna w JST

Ochrona ludności i obrona cywilna w JST stanowią istotny element systemu bezpieczeństwa państwa,
w szczególności w zakresie realizacji zadań publicznych związanych z ochroną życia, zdrowia oraz mienia mieszkańców w sytuacjach zagrożeń nadzwyczajnych, kryzysowych oraz w czasie wojny.

Nowe regulacje prawne w sposób jednoznaczny określają rolę JST jako podmiotów ochrony ludności, nakładając na organy wykonawcze oraz kierowników jednostek organizacyjnych obowiązki o charakterze planistycznym, organizacyjnym i koordynacyjnym. Realizacja tych zadań wymaga odpowiedniego przygotowania struktur organizacyjnych, procedur oraz zasobów kadrowych, zgodnych z obowiązującymi przepisami prawa.

Więcej informacji na temat obowiązków JST w systemie ochrony ludności i obrony cywilnej znajdziesz w artykule „Nowe obowiązki JST w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej”

Podstawa prawna
Zakres wsparcia kancelarii w obszarze Ochrony ludności i obrony cywilnej – JST

Kancelaria zapewnia kompleksowe wsparcie prawne i organizacyjne dla jednostek samorządu terytorialnego w zakresie realizacji obowiązków wynikających z przepisów o ochronie ludności i obronie cywilnej. Wsparcie obejmuje analizę statusu JST jako podmiotu ochrony ludności, identyfikację obowiązków ustawowych organów oraz kierowników jednostek organizacyjnych, a także przygotowanie i wdrażanie rozwiązań organizacyjnych zapewniających zgodność z prawem. Działania te ukierunkowane są na ograniczenie ryzyk prawnych oraz zapewnienie bezpieczeństwa prawnego organom JST.

Czym jest ochrona ludności i obrona cywilna w JST?

Ochrona ludności i obrona cywilna w JST obejmuje całokształt działań podejmowanych przez organy jednostek samorządu terytorialnego w celu zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańców oraz ciągłości realizacji zadań publicznych w warunkach zagrożeń. Obejmuje to w szczególności planowanie, koordynację i realizację zadań ochronnych, współdziałanie z administracją rządową oraz innymi podmiotami systemu, a także przygotowanie struktur samorządowych do funkcjonowania w czasie stanów nadzwyczajnych i wojny. Zakres obowiązków JST jest zróżnicowany w zależności od szczebla samorządu oraz specyfiki realizowanych zadań publicznych.

Nasze wsparcie obejmuje m.in.:

  • analizę statusu jednostki samorządu terytorialnego jako podmiotu ochrony ludności i obrony cywilnej,

  • doradztwo w zakresie obowiązków organów JST oraz kierowników jednostek organizacyjnych wynikających z przepisów ustawy,

  • wsparcie w przygotowaniu i aktualizacji dokumentów planistycznych, organizacyjnych oraz procedur wewnętrznych,

  • realizację obowiązkowych szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, prowadzonych we współpracy z akredytowanym podmiotem przez Akademię Pożarniczą,

  • doradztwo w zakresie współdziałania JST z administracją rządową oraz innymi podmiotami systemu ochrony ludności,

  • reprezentację JST w postępowaniach przed organami nadzoru i kontroli.

Tematyka szkoleń zasadniczych (ustawowych)

Zakres szkoleń zasadniczych z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej został określony w przepisach wykonawczych do ustawy o ochronie ludności i obrony cywilnej i jest zróżnicowany w zależności od pełnionej funkcji, zakresu odpowiedzialności oraz roli danego podmiotu w systemie ochrony ludności. Szkolenia mają charakter obowiązkowy i obejmują zarówno zagadnienia planistyczne, organizacyjne, jak i praktyczne przygotowanie do realizacji zadań w sytuacjach zagrożeń.

  • Wójtowie, burmistrzowie, prezydenci miast – 24 godziny dydaktyczne; nacisk na kierowanie bezpieczeństwem gminy, planowanie, współdziałanie z innymi podmiotami oraz ćwiczenia decyzyjne.

  • Kadra urzędów JST oraz jednostek pomocniczych – 18 godzin dydaktycznych; organizacja ochrony ludności, planowanie ciągłości działania, współpraca oraz komunikacja kryzysowa.

  • Osoby posiadające przydziały mobilizacyjne obrony cywilnej – 8 godzin dydaktycznych; praktyczne przygotowanie do realizacji zadań obrony cywilnej, współdziałanie oraz podstawy pierwszej pomocy.

  • Podmioty ochrony ludności – 16 godzin dydaktycznych; planowanie i reagowanie w sytuacjach zagrożeń, ewakuacja, komunikacja kryzysowa oraz działania pomocowe.

  • Członkowie zrzeszeń i przedsiębiorcy – 8 godzin dydaktycznych; ochrona infrastruktury krytycznej, współpraca z organami administracji publicznej, pierwsza pomoc oraz ewakuacja.

  • Szkolenia dla ludności – 8 godzin dydaktycznych; reagowanie w sytuacjach zagrożeń, zasady ewakuacji, stosowanie środków ochrony, zagrożenia informacyjne, w tym cyberbezpieczeństwo i dezinformacja.

Dlaczego warto?

Prawidłowa realizacja obowiązków z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej pozwala jednostkom samorządu terytorialnego na skuteczne i zgodne z prawem wykonywanie zadań publicznych w sytuacjach kryzysowych oraz nadzwyczajnych. Wsparcie prawne i organizacyjne zapewnia uporządkowanie procesów wewnętrznych, ograniczenie ryzyk odpowiedzialności po stronie organów JST oraz przygotowanie administracji samorządowej do działania w warunkach zwiększonego zagrożenia. Jest to również element odpowiedzialnego zarządzania bezpieczeństwem lokalnej wspólnoty samorządowej.

Skontaktuj się z pracownikiem kancelarii celem omówienia możliwego zakresu wsparcia lub szkolenia oraz zasad realizacji współpracy »

Szkolenia prowadzone są zawsze przez dwóch doświadczonych ekspertów, w oparciu o program zgodny z wymogami ustawy o ochronie ludności i obrony cywilnej, doprecyzowanymi w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 lutego 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 162). (brak możliwości organizacji szkoleń online).

W skład kadry szkoleniowej wchodzą m.in. profesorowie i doktorzy uczelni wyższych, eksperci bezpieczeństwa z ponad 25-letnim doświadczeniem zawodowym, psychologowie z doświadczeniem w misjach wojskowych, a także byli żołnierze jednostki GROM i policyjnych oddziałów kontrterrorystycznych, pirotechnicy oraz specjaliści ds. systemów dronowych i cyberbezpieczeństwa.

Potrzebujesz więcej informacji