Budżet i WPF na 2027 rok – nowe zasady, klasyfikacja budżetowa oraz kompetencje rady
i organu wykonawczego

Budżet i WPF na 2027 rok będą przygotowywane w istotnie zmienionych uwarunkowaniach prawnych, obejmujących zarówno regulacje ustawy o finansach publicznych, jak i nową klasyfikację budżetową.

Mec. Arkadiusz Talik, który przygotował autorski harmonogram szkolenia, przedstawi prawne i praktyczne konsekwencje tych zmian dla procesu planowania finansowego JST – w szczególności nowe definicje i kategorie budżetowe, zasady kwalifikowania wydatków bieżących i majątkowych, konstrukcję uchwały budżetowej i jej załączników oraz wzajemne relacje pomiędzy budżetem a wieloletnią prognozą finansową.

Istotną część szkolenia stanowić będzie procedura przygotowania i uchwalania Budżetu i WPF na 2027 rok, z uwzględnieniem kompetencji organu wykonawczego i organu stanowiącego, granic ingerencji rady w projekt budżetu oraz zasad zgłaszania i wprowadzania poprawek przez radnych. Wykładowca omówi również aktualne rozstrzygnięcia regionalnych izb obrachunkowych i orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazując najczęstsze nieprawidłowości dotyczące m.in. planowania dochodów i wydatków, źródeł finansowania deficytu, limitów zobowiązań, przedsięwzięć wieloletnich oraz zgodności uchwały budżetowej z WPF.

Zachęcamy również do zapoznania się z materiałami eksperckimi przygotowanymi przez Partnera Zarządzającego Kancelarii mec. Arkadiusza Talika, dostępnymi na oficjalnym kanale YouTube, a także do lektury artykułów eksperckich publikowanych na naszym blogu.

mec. Arkadiusz Talik – radca prawny specjalizujący się w odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (DFP). Posiada wieloletnie doświadczenie w pracy na stanowiskach związanych z nadzorem nad jednostkami samorządu terytorialnego (JST) oraz oceną ich gospodarki finansowej. Pełnił funkcję Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych pierwszej instancji, a także członka Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej.

Specjalizuje się w finansach publicznych, działalności jednostek sektora finansów publicznych oraz zagadnieniach związanych z odpowiedzialnością za naruszenie DFP. Jako doktorant Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk realizuje autorskie projekty naukowe we współpracy z uczelniami prawniczymi i ekonomicznymi.

Autor (lub współautor) publikacji książkowych w tym współautor Komentarza Ustawy o samorządzie gminnym – rok. wydania: 2023. Stale współpracuje z Wydawnictwem C.H.Beck jako specjalista z zakresu prawa finansowego, cywilnego oraz administracyjnego.

1. Budżet JST na 2027 rok – nowe zasady i nowa klasyfikacja budżetowa

• zmiany podstawowych definicji budżetowych oraz ich wpływ na konstrukcję uchwały budżetowej na 2027 rok;
• nowe kategorie pojęciowe – transfery bieżące i transfery majątkowe;
• nowe granice kwalifikowania wydatków bieżących i majątkowych;
• nowe zasady klasyfikowania dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów;
• zastosowanie rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z 20 kwietnia 2026 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych;
• klucze przejścia ze starej klasyfikacji na klasyfikację stosowaną przy planowaniu budżetu na 2027 rok;
• nowe rozdziały, paragrafy i grupy dochodów oraz wydatków JST;
• wpływ nowej klasyfikacji na konstrukcję uchwały budżetowej i jej załączników;
• prawne granice postanowień uchwały budżetowej – co należy, co można, a czego nie można zamieszczać w uchwale budżetowej na 2027 rok;
• ograniczenia samodzielności JST w zakresie planowania budżetowego;
• wskaźnik zadłużenia, deficyt planowy, deficyt operacyjny oraz wydatki o charakterze funduszowym.

2. Przygotowanie i procedura uchwalenia budżetu na 2027 rok – art. 234 ustawy o finansach publicznych

• czy zmiany przepisów i klasyfikacji budżetowej wymagają zmiany uchwały proceduralnej podjętej na podstawie art. 234 u.f.p.;
• przygotowanie projektu uchwały budżetowej oraz zakres wymaganych materiałów;
• termin i sposób przekazania projektu organowi stanowiącemu oraz regionalnej izbie obrachunkowej;
• prace komisji rady nad projektem budżetu;
• zgłaszanie i opiniowanie propozycji zmian;
• debata nad projektem uchwały budżetowej;
• procedura głosowania oraz znaczenie opinii komisji;
• konsekwencje nieuchwalenia albo odrzucenia projektu budżetu.

3. Poprawki do projektu budżetu – kompetencje rady i organu wykonawczego

• podział kompetencji pomiędzy radą a organem wykonawczym w procedurze budżetowej;
• jak daleko rada może ingerować w projekt budżetu przygotowany przez organ wykonawczy;
• kiedy zmiana projektu wymaga zgody organu wykonawczego;
• zwiększanie i zmniejszanie planowanych wydatków;
• wskazywanie źródeł finansowania proponowanych zmian;
• skutki finansowe poprawek zgłaszanych przez radnych;
• zgodność zmian budżetowych z WPF;
• poprawki naruszające ustawowe kompetencje organu wykonawczego;
• praktyczne problemy pojawiające się podczas sesji budżetowej.

4. WPF na 2027 rok – relacja z budżetem i nowe uwarunkowania prawne

• znaczenie wieloletniej prognozy finansowej w procesie przygotowania i uchwalania budżetu na 2027 rok;
• zasady opracowania WPF na 2027 rok po zmianach ustawy o finansach publicznych;
• zgodność uchwały budżetowej z WPF – zakres i znaczenie wzajemnych powiązań;
• wynik budżetu, przychody i rozchody oraz ich prawidłowe odwzorowanie w WPF;
• przedsięwzięcia wieloletnie, limity wydatków oraz limity zobowiązań;
• wpływ nowej klasyfikacji budżetowej na przygotowanie WPF;
• reguły wynikające z art. 242 i 243 ustawy o finansach publicznych;
• wpływ planowanych zmian budżetu na WPF;
• najczęstsze nieprawidłowości dotyczące relacji pomiędzy budżetem a WPF.

5. Budżet i WPF pod nadzorem RIO – najczęstsze błędy i nieprawidłowości

Omówienie aktualnych rozstrzygnięć regionalnych izb obrachunkowych oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, a w szczególności:

• niespójność uchwały budżetowej z WPF;
• błędne określenie źródeł finansowania deficytu;
• nieprawidłowe lub nierealistyczne planowanie dochodów;
• zawyżanie dochodów majątkowych i zaniżanie wydatków bieżących;
• brak zabezpieczenia środków na zawarte umowy i zobowiązania;
• błędy w planowaniu wydatków majątkowych;
• nieprawidłowe tworzenie rezerwy ogólnej i rezerw celowych;
• błędy w stosowaniu klasyfikacji budżetowej;
• brak wymaganych załączników lub niespójność wartości pomiędzy załącznikami;
• niewłaściwe określanie limitów zobowiązań;
• nieprawidłowe ujmowanie dotacji;
• błędy dotyczące wydatków funduszowych;
• nieprawidłowe ujmowanie środków europejskich;
• błędy w planowaniu przychodów i rozchodów;
• nieprawidłowe ujmowanie przedsięwzięć wieloletnich.

6. Praktyczne przygotowanie JST do budżetu na 2027 rok

• jak prawidłowo ocenić aktualną sytuację finansową gminy lub powiatu przed przygotowaniem budżetu;
• jakie wydatki mogą być finansowane z budżetu JST w nowym stanie prawnym;
• identyfikacja obszarów ryzyka przed przedłożeniem projektu budżetu do RIO;
• wykorzystanie raportów Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych przy ocenie sytuacji finansowej JST;
• praktyczne wnioski wynikające z działalności nadzorczej i kontrolnej RIO;
• na co zwrócić szczególną uwagę przed przedłożeniem projektu budżetu i WPF na 2027 rok;
• pytania uczestników i analiza praktycznych problemów zgłoszonych podczas szkolenia.