W 2026 roku jednostki samorządu terytorialnego kontynuują realizację obowiązków szkoleniowych wynikających z ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Szczególnego znaczenia nabiera prawidłowe ustalenie osób objętych obowiązkiem szkoleniowym, terminów realizacji szkoleń oraz wymagań dotyczących programów i kwalifikacji podmiotów prowadzących zajęcia.

Podstawę prawną stanowią przepisy ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1907, z późn. zm.), w szczególności art. 49–51, oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 lutego 2025 r. w sprawie programów szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej oraz wymagań dla podmiotów prowadzących szkolenia (Dz.U. z 2025 r. poz. 162).

Rok 2026 stanowi kolejny etap realizacji obowiązków ustawowych, w tym uzupełniania szkoleń niezrealizowanych w poprzednim okresie oraz przygotowania osób wykonujących zadania z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej.

Art. 49 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej określa obowiązki szkoleniowe oraz terminy ich realizacji dla poszczególnych kategorii uczestników systemu.

Przepisy przewidują w szczególności:

• Terytorialne organy ochrony ludności – szkolenie w terminie 3 miesięcy od dnia objęcia funkcji, a następnie nie rzadziej niż raz na rok.
• Pozostałe wskazane ustawowo organy ochrony ludności i przedstawiciele administracji – szkolenia w terminach właściwych dla danej kategorii, w tym w terminie 6 miesięcy od objęcia funkcji lub stanowiska.
• Osoby wykonujące zadania związane z ochroną ludności i obroną cywilną – szkolenia nie rzadziej niż raz na rok.
• Osoby posiadające przydziały mobilizacyjne obrony cywilnej – szkolenie w terminie 6 miesięcy od otrzymania przydziału.

Ustawodawca nie ustanowił jednolitego terminu realizacji szkoleń dla wszystkich uczestników systemu. Zakres obowiązków należy ustalać indywidualnie, z uwzględnieniem statusu osoby, pełnionej funkcji oraz charakteru wykonywanych zadań.

W praktyce JST powinny zweryfikować szkolenia przeprowadzone w 2025 roku, zidentyfikować ewentualne zaległości i zaplanować dalsze działania zgodnie z wymaganiami ustawowymi.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 lutego 2025 r. przewiduje dziewięć programów szkoleniowych, uwzględniających kompetencje i zakres odpowiedzialności poszczególnych grup uczestników.

Programy obejmują szkolenia dla:

• ministrów, sekretarzy i podsekretarzy stanu oraz kierowników urzędów centralnych;
• wojewodów i marszałków województw;
• starostów;
• wójtów, burmistrzów i prezydentów miast;
• kadry urzędów administracji publicznej, jednostek organizacyjnych JST oraz organów jednostek pomocniczych gminy;
• osób posiadających przydziały mobilizacyjne obrony cywilnej;
• kadry podmiotów ochrony ludności;
• członków zrzeszeń i przedsiębiorców;
• ludności.

Poszczególne programy określają cele dydaktyczne, zakres tematyczny, formy realizacji oraz wymagania dotyczące przygotowania uczestników.

Nie każde szkolenie z zakresu bezpieczeństwa lub zarządzania kryzysowego stanowi realizację obowiązku określonego w ustawie. Konieczne jest zapewnienie zgodności programu z wymaganiami przewidzianymi dla właściwej grupy uczestników.

Zakres merytoryczny szkoleń obejmuje m.in. organizację systemu ochrony ludności, planowanie działań, reagowanie na zagrożenia, ewakuację, współdziałanie właściwych organów oraz zapewnienie ciągłości funkcjonowania administracji publicznej.

Rozporządzenie MSWiA z dnia 6 lutego 2025 r. – pełna treść

Art. 50 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej określa katalog podmiotów uprawnionych do prowadzenia szkoleń oraz zasady weryfikacji spełnienia wymagań ustawowych.

W odniesieniu do określonych kategorii wykonawców zastosowanie znajduje procedura weryfikacji przeprowadzanej przez Akademię Pożarniczą, obejmująca ocenę przygotowania organizacyjnego, technicznego oraz kwalifikacji kadry dydaktycznej.

Weryfikacja odbywa się na podstawie art. 50 ust. 3 i 4 ustawy oraz wymagań określonych w § 11 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 lutego 2025 r.

Przy wyborze wykonawcy jednostka samorządu terytorialnego powinna zweryfikować jego uprawnienia, kwalifikacje oraz możliwość realizacji programu zgodnie z wymaganiami obowiązujących przepisów.

Istotne jest również uwzględnienie ustawowego podziału kompetencji organizacyjnych. W szczególności szkolenia dla wójtów, burmistrzów i prezydentów miast organizowane są przez wojewodów.

Oznacza to, że nie wszystkie rodzaje szkoleń mogą być organizowane przez JST na jednakowych zasadach.

Prawidłowa realizacja obowiązków wynikających z ustawy wymaga odpowiedniego przygotowania organizacyjnego oraz dokumentowania wykonanych działań.

W szczególności zasadne jest:

• Ustalenie osób objętych obowiązkiem szkoleniowym – z uwzględnieniem pełnionych funkcji, stanowisk i powierzonych zadań.
• Weryfikacja terminów ustawowych – w tym obowiązków okresowych oraz terminów liczonych od objęcia funkcji lub otrzymania przydziału mobilizacyjnego.
• Analiza dokumentacji szkoleń z 2025 roku – identyfikacja obowiązków zrealizowanych i pozostających do wykonania.
• Dobór właściwego programu szkoleniowego – odpowiadającego wymaganiom dla danej kategorii uczestników.
• Weryfikacja podmiotu prowadzącego szkolenie – w szczególności kwalifikacji i dokumentów potwierdzających spełnienie wymagań ustawowych.
• Zapewnienie dokumentacji szkoleniowej – pozwalającej wykazać termin, zakres oraz faktyczne przeprowadzenie zajęć.

Szczególnego znaczenia nabiera możliwość udokumentowania rzeczywistego wykonania obowiązku ustawowego, a nie wyłącznie faktu poniesienia wydatku na usługę szkoleniową.

Rok 2026 powinien zatem stanowić okres systematycznego uzupełniania wymaganych szkoleń oraz zapewnienia właściwego przygotowania osób realizujących zadania ochrony ludności i obrony cywilnej.

Kancelaria Prawna Egitim w 2026 roku kontynuuje organizację specjalistycznych szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, zapewniając jednostkom samorządu terytorialnego wsparcie merytoryczne i organizacyjne.

Szkolenia realizowane są we współpracy z wyspecjalizowanym podmiotem szkoleniowym wpisanym na listę prowadzoną przez Akademię Pożarniczą, z uwzględnieniem zakresu posiadanych kwalifikacji i właściwych wymagań prawnych.

Istotnym atutem prowadzonych przedsięwzięć jest interdyscyplinarna kadra dydaktyczna, łącząca wiedzę akademicką z wieloletnim doświadczeniem operacyjnym.

W skład współpracującego zespołu wchodzą m.in. profesorowie i doktorzy uczelni wyższych, eksperci bezpieczeństwa z ponad 25-letnim doświadczeniem zawodowym, byli żołnierze jednostki GROM, funkcjonariusze policyjnych oddziałów kontrterrorystycznych, psycholodzy oraz specjaliści z zakresu cyberbezpieczeństwa i systemów bezzałogowych.

Przyjęty model szkoleniowy umożliwia połączenie analizy obowiązujących regulacji prawnych z praktycznym przygotowaniem uczestników do wykonywania zadań w warunkach rzeczywistych zagrożeń.

Kancelaria zapewnia wsparcie organizacyjne, obejmujące dobór właściwego programu, ustalenie grupy uczestników, opracowanie harmonogramu oraz organizację zajęć stacjonarnych w siedzibie JST lub innym uzgodnionym miejscu.

Zapraszamy jednostki samorządu terytorialnego do weryfikacji stopnia realizacji obowiązków szkoleniowych oraz zaplanowania szkoleń wymaganych przepisami ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej.

Kancelaria Prawna Egitim zapewnia dostęp do wykwalifikowanej kadry eksperckiej, wsparcie w doborze właściwego programu oraz organizację zajęć z uwzględnieniem wymagań ustawowych.

Terminy, miejsce oraz szczegółowy zakres szkolenia ustalane są indywidualnie, stosownie do potrzeb jednostki oraz charakteru wykonywanych przez nią zadań.

W celu uzyskania informacji o dostępnych terminach, warunkach organizacyjnych i indywidualnej wycenie zapraszamy do kontaktu.

Skontaktuj się z Kancelarią Prawną Egitim w sprawie szkoleń OL i OC »