VAT w JST 2026/2027 – zmiany, KSeF, JPK_V7M, MDR i najtrudniejsze przypadki w praktyce samorządowej

Końcówka roku 2026 przynosi istotne zmiany w rozliczeniach podatkowych jednostek samorządu terytorialnego. Parlament zakończył już prace nad obszerną nowelizacją ustawy o VAT, a przyjęty przez Sejm tekst pozwala przygotować JST do nowych regulacji przewidzianych na lata 2026–2028. Zobacz przebieg procesu legislacyjnego. 

Szkolenie online 26 października 2026 r. będzie praktycznym przygotowaniem JST i ich jednostek organizacyjnych zarówno do nadchodzących zmian w VAT, jak i do prawidłowego stosowania regulacji już obowiązujących.

Omówione zostaną m.in. zmiany dotyczące odpowiedzialności solidarnej nabywcy, mechanizmu podzielonej płatności, ulgi na złe długi, wykazu podatników VAT, importu towarów i usług, JPK_VAT oraz kas rejestrujących, ze szczególnym uwzględnieniem ich znaczenia dla jednostek sektora finansów publicznych.

Istotną częścią szkolenia będą także zmiany dotyczące raportowania schematów podatkowych MDR, obowiązujące od 1 października 2026 r., w tym odejście od raportowania krajowych schematów podatkowych, nowe zasady dotyczące informacji MDR oraz zmiany obowiązków podmiotów uczestniczących w uzgodnieniach. Ministerstwo Finansów udostępniło już nowe struktury MDR-1, MDR-3 i MDR-4 właściwe dla przepisów obowiązujących od tej daty. (Gov.pl)

Szkolenie obejmie również KSeF i JPK_V7M w codziennej praktyce JST – w szczególności faktury wystawiane poza KSeF, korekty, błędy w fakturach ustrukturyzowanych, prawidłowe oznaczenia w ewidencji oraz zasady odliczania podatku naliczonego.

Nie zabraknie zagadnień charakterystycznych dla samorządów, takich jak OZE, inwestycje, nieruchomości, obiekty sportowe, parkingi, rekompensaty, dotacje, odszkodowania, świadczenia nieodpłatne czy rozliczenia jednostek organizacyjnych. Program zostanie omówiony według stanu prawnego obowiązującego na dzień szkolenia, z uwzględnieniem najnowszego etapu procesu legislacyjnego dotyczącego zmian w VAT.

Szczegółową analizę regulacji objętych nowelizacją, z uwzględnieniem harmonogramu ich wejścia w życie oraz praktycznych konsekwencji dla jednostek sektora finansów publicznych, przygotowała Pani Irena Siwek. Opracowanie jest dostępne na blogu Kancelarii w artykule: Zmiany w VAT w latach 2026–2028.

Irena Siwek – Praktyk z ponad 30-letnim doświadczeniem w administracji skarbowej i szkoleniach dla jednostek sektora finansów publicznych (JSFP). Była kierownik działu kontroli podatkowej w urzędzie skarbowym, gdzie przez wiele lat nadzorowała postępowania kontrolne i interpretowała złożone przypadki związane z rozliczeniami VAT, w tym w jednostkach samorządu terytorialnego.

Absolwentka Wydziału Ekonomii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Szkoleniami z zakresu podatku VAT zajmuje się nieprzerwanie od 1993 roku – od momentu wprowadzenia tego podatku w Polsce. Prowadziła setki szkoleń dla pracowników JST, instytucji kultury, jednostek oświatowych, zakładów budżetowych, CUW-ów i Lasów Państwowych/Nadleśnictw.

Ceniona przez uczestników za klarowny sposób przekazywania wiedzy, ogromny zasób praktycznych przykładów oraz umiejętność wyjaśniania najbardziej problematycznych kwestii związanych z ewidencją i rozliczaniem podatku VAT w sektorze publicznym.

1. Najnowsza nowelizacja VAT – przygotowanie JST do zmian w latach 2026–2028
   1. Aktualny etap procesu legislacyjnego i zakres ustawy przyjętej przez Sejm.
   2. Terminy wejścia w życie poszczególnych regulacji:
      • 1 grudnia 2026 r.,
      • 1 stycznia 2027 r.,
      • 1 lipca 2027 r.,
      • 1 stycznia 2028 r.,
      • 1 lipca 2028 r.
   3. Zmiany dotyczące rejestracji podatników oraz formularzy VAT-R i VAT-Z.
   4. Doprecyzowanie zasad dotyczących miejsca dostawy energii elektrycznej.
   5. Nadużycie prawa a prawo do odliczenia VAT.
   6. Zmiany dotyczące ulgi na złe długi.
   7. Rozszerzenie zasad odpowiedzialności solidarnej nabywcy.
   8. Mechanizm podzielonej płatności – zmiany dotyczące katalogu towarów i usług objętych MPP.
   9. Zmiany dotyczące procedury VAT marża.
   10. Grupy VAT – zmiany w obowiązujących regulacjach.
   11. Obowiązek podatkowy przy czynnościach wykonywanych z nakazu organu władzy publicznej lub z mocy prawa w zamian za odszkodowanie.
   12. Zmiany dotyczące importu towarów i usług:
       • deklarowanie nabycia towarów i usług z zagranicy,
       • stawka 0% dla wybranych usług związanych z importem towarów,
       • zasady i terminy rozliczenia podatku.
   13. Zmiany dotyczące danych wykazywanych w JPK_VAT.
   14. Biała lista podatników VAT – zmiany w zakresie weryfikacji statusu podatnika.
   15. Kasy rejestrujące – nowe rozwiązania i obowiązki podatników.

   WAŻNE: zasadnicza część ustawy została przewidziana od 1 stycznia 2027 r., a nie – jak zakładano we wcześniejszych materiałach – od 1 października 2026 r.

2. Krajowy System e-Faktur – najczęstsze problemy praktyczne w JST
   1. Problem podwójnego fakturowania – wystawienie faktury w KSeF i poza systemem.
   2. Prawo do odliczenia VAT z faktur wystawionych poza KSeF.
   3. Zasady wystawiania i rozliczania korekt:
      • korekta pól kwotowych i niekwotowych,
      • błędny NIP, adres, data sprzedaży lub termin płatności,
      • faktury korygujące „in plus” i „in minus”,
      • korygowanie błędnych danych jednostki organizacyjnej.
   4. Wizualizacja faktury ustrukturyzowanej a dokument będący fakturą.
   5. Data wystawienia i data otrzymania faktury przesłanej do KSeF oraz wystawionej poza systemem.
   6. Problemy związane z polem Podmiot3.
   7. Wystawianie faktur w KSeF:
      • przez podatników zwolnionych z VAT,
      • na rzecz podmiotów nieposiadających NIP,
      • dokumentujących czynności zwolnione,
      • na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej.
   8. Jak postępować w przypadku wystawienia lub otrzymania dokumentu niezgodnie z zasadami KSeF?
3. Dokumentowanie czynności niepodlegających VAT zajęcie pasa drogowego, użytkowanie wieczyste, białe certyfikaty

   Prawidłowe dokumentowanie m.in.:

   • nieodpłatnych przekazań,
   • nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego,
   • obciążeń kosztami postępowań administracyjnych,
   • kar,
   • odszkodowań,
   • innych należności pozostających poza zakresem VAT.
4. JPK_V7M – praktyczne problemy ewidencyjne
   1. Oznaczenia dokumentów w ewidencji zakupu i sprzedaży.
   2. BFK, OFF i DI – kiedy i jak prawidłowo stosować oznaczenia?
   3. Ewidencjonowanie błędnie wystawionych faktur poza KSeF.
   4. Numer KSeF w ewidencji zakupu i sprzedaży.
   5. Korekty i nieprawidłowe oznaczenia w JPK_V7M.
   6. Ryzyka związane z błędnym raportowaniem danych.
5. Podatek VAT naliczony – najważniejsze problemy JST w 2026/2027 r.
   1. Prawo do odliczenia VAT:
      • moment powstania prawa do odliczenia,
      • inwestycje i późniejsze wykorzystanie majątku,
      • dzierżawa nowych inwestycji i składników majątku,
      • tereny inwestycyjne przeznaczone do sprzedaży,
      • faktury zakupowe wystawione poza KSeF,
      • wydatki na artykuły spożywcze udostępniane pracownikom i podczas spotkań służbowych.
   2. Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego:
      • realizacja zadań własnych JST,
      • budowa infrastruktury ogólnodostępnej,
      • zakup wyposażenia wykorzystywanego do czynności pozostających poza VAT,
      • wykonanie zastępcze i usuwanie szkód.
   3. Prewspółczynnik i współczynnik VAT – najczęściej występujące problemy praktyczne.
6. Podatek należny – najtrudniejsze przypadki w praktyce samorządowej
   1. Energia elektryczna z OZE w samorządach – obowiązki w VAT.
   2. Obiekty sportowe:
      • korty,
      • boiska,
      • hale sportowe,
      • siłownie,
      • baseny,
      • zajęcia sportowe i rekreacyjne,
      • opłaty wpisowe.
   3. Opłaty pobierane za zajęcie pasa drogowego.
   4. Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków.
   5. Usługi parkingowe i opłaty dodatkowe.
   6. Rekompensaty a wynagrodzenie podlegające VAT.
   7. Przekształcenie wadium w zaliczkę – moment powstania obowiązku podatkowego.
   8. Samochody wykorzystywane przez JST – zasady stosowania prewspółczynnika.
   9. Sprzedaż i gospodarowanie nieruchomościami.
   10. Wpłaty mieszkańców i dotacje związane z realizacją projektów.
   11. Sprzedaż białych certyfikatów.
   12. Wywłaszczenie i przeniesienie prawa własności nieruchomości na Skarb Państwa.
   13. Środki partycypacyjne wpłacane przez przedsiębiorców na rzecz gmin.
   14. Sprzedaż posiłków dla pracowników, członków ich rodzin oraz podmiotów zewnętrznych.
   15. Zwrot opłat administracyjnych ponoszonych w związku ze świadczonymi usługami.
7. MDR od 1 października 2026 r. – nowe zasady raportowania
   1. Odejście od obowiązku raportowania krajowych schematów podatkowych.
   2. Zmiany definicji stosowanych na potrzeby przepisów MDR.
   3. Zmiany dotyczące podmiotów objętych prawnie chronioną tajemnicą zawodową.
   4. Ograniczenie obowiązków związanych z przekazywaniem informacji MDR.
   5. Likwidacja informacji MDR-2.
   6. Nowe zasady składania MDR-1.
   7. MDR-3 – zmiany częstotliwości raportowania i możliwość działania przez pełnomocnika.
   8. MDR-4 – zasady raportowania schematów standaryzowanych.
   9. Nowe wzory i struktury logiczne dokumentów MDR obowiązujące od 1 października 2026 r.
   10. Przepisy przejściowe – jak postępować z uzgodnieniami rozpoczętymi przed zmianą przepisów. (Gov.pl)