Ochrona ludności i obrona cywilna w podmiotach leczniczych stały się odrębnym i sformalizowanym obszarem obowiązków prawnych po wejściu w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. 2024 poz. 1907).

ISAP – ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej

Ustawodawca wprowadził kompleksowe regulacje dotyczące funkcjonowania systemu ochrony ludności w Polsce, obejmujące zarówno administrację publiczną, jak i wybrane podmioty wykonujące zadania o znaczeniu kluczowym dla bezpieczeństwa obywateli. Regulacje te zostały doprecyzowane w aktach wykonawczych, w szczególności w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 lutego 2025 r. w sprawie programów szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej oraz wymagań dla podmiotów prowadzących szkolenia (Dz.U. 2025 poz. 162).

ISAP – rozporządzenie MSWiA z 6 lutego 2025 r.

Nowe przepisy mają charakter systemowy i przygotowują państwo na funkcjonowanie w warunkach zagrożeń nadzwyczajnych, kryzysowych oraz w czasie wojny, kładąc szczególny nacisk na ciągłość realizacji zadań publicznych oraz ochronę życia i zdrowia ludności.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 21–23 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, do podmiotów ochrony ludności zostały zaliczone m.in.:

• podmioty lecznicze prowadzące działalność w formie szpitali w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej,
• podmioty lecznicze funkcjonujące w ramach systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego,
• podmioty lecznicze korzystające ze środków publicznych.

Ustawodawca jednoznacznie przesądził, że wskazane podmioty – z chwilą wprowadzenia stanu wojennego oraz w czasie wojny – stają się jednocześnie podmiotami obrony cywilnej. Oznacza to, że działalność lecznicza przestaje być postrzegana wyłącznie przez pryzmat udzielania świadczeń zdrowotnych, a zaczyna pełnić również funkcję elementu systemu bezpieczeństwa państwa.

Obowiązki z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej mają charakter systemowy i obejmują zarówno przygotowanie organizacyjne, jak i zasoby osobowe podmiotów leczniczych.

Nowe regulacje nakładają szczególne obowiązki na kierowników podmiotów leczniczych, którzy stają się odpowiedzialni nie tylko za bieżące funkcjonowanie jednostki, lecz także za jej przygotowanie do działania w warunkach zagrożeń o charakterze nadzwyczajnym.

Do kluczowych obowiązków należą w szczególności:

• zapewnienie przygotowania organizacyjnego i kadrowego podmiotu do realizacji zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej,
• planowanie ciągłości działania podmiotu leczniczego,
• organizacja i zapewnienie realizacji szkoleń dla personelu,
• zapewnienie współdziałania z innymi podmiotami systemu ochrony ludności.

Obowiązki te mają charakter trwały i nie są uzależnione wyłącznie od wystąpienia stanu nadzwyczajnego – przygotowanie musi mieć charakter uprzedni i systemowy.

W systemie ochrony ludności i obrony cywilnej podmioty lecznicze pełnią szczególną rolę wynikającą z ich funkcji publicznej oraz znaczenia dla zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego ludności. Odpowiedzialność ta obejmuje nie tylko bieżące udzielanie świadczeń zdrowotnych, lecz również przygotowanie organizacyjne i operacyjne do działania w warunkach zagrożeń nadzwyczajnych, kryzysowych oraz w czasie wojny, w tym zapewnienie ciągłości realizacji podstawowych zadań leczniczych.

Realizacja zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej wymaga od podmiotów leczniczych planowania ciągłości działania, zabezpieczenia zasobów osobowych i materialnych oraz ścisłego współdziałania z innymi podmiotami systemu, w szczególności z organami administracji publicznej i służbami ratowniczymi. Kluczowe znaczenie ma również właściwe przygotowanie personelu, jasno określony podział ról i kompetencji oraz wdrażanie procedur umożliwiających skuteczne reagowanie na zagrożenia.

Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej wprost wskazuje na konieczność przygotowania zasobów osobowych podmiotów ochrony ludności do realizacji zadań w warunkach zagrożeń. Obowiązek ten został doprecyzowany w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 lutego 2025 r., które określa ramowe programy szkoleń oraz wymagania wobec podmiotów je prowadzących.

Szkolenia nie mają charakteru fakultatywnego ani czysto formalnego. Ich celem jest rzeczywiste przygotowanie kadry kierowniczej i personelu podmiotów leczniczych do funkcjonowania w sytuacjach kryzysowych, w tym w warunkach wojny, przy zachowaniu ciągłości udzielania świadczeń zdrowotnych.

Problematyka ochrony ludności i obrony cywilnej w podmiotach leczniczych obejmuje w szczególności:

• rolę podmiotów leczniczych w systemie ochrony ludności i obrony cywilnej,
• funkcjonowanie jednostek w stanach nadzwyczajnych oraz w czasie wojny,
• planowanie i realizację ciągłości działania,
• współpracę z innymi podmiotami systemu,
• komunikację kryzysową i zarządzanie informacją,
• zasady ewakuacji oraz ochrony personelu i pacjentów,
• działania pomocowe oraz podstawy pierwszej pomocy przedmedycznej w warunkach zagrożeń.

Zakres ten musi być każdorazowo odnoszony do specyfiki funkcjonowania konkretnego podmiotu leczniczego, w tym rodzaju udzielanych świadczeń, struktury organizacyjnej oraz posiadanego personelu.

Kancelaria Prawna Egitim, we współpracy z wyspecjalizowanym podmiotem wpisanym na listę podmiotów kwalifikowanych do prowadzenia szkoleń, prowadzoną przez Akademię Pożarniczą, świadczy kompleksowe usługi doradcze i szkoleniowe w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej.

Zakres wsparcia obejmuje w szczególności analizę obowiązków prawnych podmiotów leczniczych, wsparcie we wdrażaniu wymaganych rozwiązań organizacyjnych oraz realizację szkoleń zgodnych z obowiązującymi przepisami prawa.

Zapraszamy do kontaktu z kancelarią w celu omówienia możliwego zakresu wsparcia lub szkolenia oraz zasad realizacji współpracy »

Szkolenia prowadzone są zawsze przez dwóch doświadczonych ekspertów, w oparciu o program zgodny z wymogami ustawy o ochronie ludności i obrony cywilnej, doprecyzowanymi w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 lutego 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 162). (brak możliwości organizacji szkoleń online).

W skład kadry szkoleniowej wchodzą m.in. profesorowie i doktorzy uczelni wyższych, eksperci bezpieczeństwa z ponad 25-letnim doświadczeniem zawodowym, psychologowie z doświadczeniem w misjach wojskowych, a także byli żołnierze jednostki GROM i policyjnych oddziałów kontrterrorystycznych, pirotechnicy oraz specjaliści ds. systemów dronowych i cyberbezpieczeństwa.